กฎการผันวรรณยุกต์: คำเป็น คำตาย และหมู่อักษร
เมื่อรู้ไตรยางศ์และรูปวรรณยุกต์แล้ว ขั้นต่อไปคือการรวมความรู้ทั้งสองเข้าด้วยกัน กฎการผันวรรณยุกต์ใช้ข้อมูลสามอย่าง คือ หมู่ของพยัญชนะต้น คำนั้นเป็นคำเป็นหรือคำตาย และมีรูปวรรณยุกต์อะไร เมื่อรู้สามอย่างนี้ ผู้เรียนจะบอกเสียงของคำได้แทบทุกคำ
คำเป็นและคำตาย
คำเป็นคือคำที่ประสมด้วยสระเสียงยาวโดยไม่มีตัวสะกด หรือมีตัวสะกดในแม่กง กน กม เกย เกอว รวมถึงคำที่มีสระ อำ ใอ ไอ เอา เช่น มา กิน นอน คำตายคือคำที่ประสมด้วยสระเสียงสั้นโดยไม่มีตัวสะกด หรือมีตัวสะกดในแม่กก กด กบ เช่น จะ มาก รถ
วิธีจำง่าย ๆ คือ คำเป็นลากเสียงยาวได้ ส่วนคำตายเสียงจะหยุดสั้นหรือถูกตัดด้วยเสียง ก ด บ ท้ายคำ
อักษรกลาง
อักษรกลางคำเป็นที่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ออกเสียงสามัญ เช่น กา และผันได้ครบทุกเสียงด้วยรูปทั้งสี่ ได้แก่ ก่า (เอก) ก้า (โท) ก๊า (ตรี) ก๋า (จัตวา) อักษรกลางคำตายที่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ออกเสียงเอก เช่น กะ จับ
อักษรสูง
อักษรสูงคำเป็นที่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ออกเสียงจัตวา เช่น ขา สอง เมื่อเติมไม้เอกจะเป็นเสียงเอก เช่น ข่า และเมื่อเติมไม้โทจะเป็นเสียงโท เช่น ข้า อักษรสูงคำตายออกเสียงเอก เช่น ขะ สุข อักษรสูงไม่ใช้ไม้ตรีและไม้จัตวา
อักษรต่ำ
อักษรต่ำคำเป็นที่ไม่มีรูปวรรณยุกต์ออกเสียงสามัญ เช่น คา เมื่อเติมไม้เอกจะเป็นเสียงโท เช่น ค่า และเติมไม้โทจะเป็นเสียงตรี เช่น ค้า อักษรต่ำคำตายแยกตามความยาวสระ ถ้าสระสั้นจะออกเสียงตรี เช่น คะ รัก ถ้าสระยาวจะออกเสียงโท เช่น คาด มาก
อักษรต่ำเป็นกลุ่มที่ผู้เรียนสับสนมากที่สุด เพราะรูปไม้เอกให้เสียงโท และรูปไม้โทให้เสียงตรี แนะนำให้จำคู่คำ ค่า–ค้า และ พ่อ–พ้อ เป็นต้นแบบ
ตัวอย่างพร้อมเสียงอ่าน
ขา
kha (rising) · ขา
ค่า
kha (falling) · ค่า ราคา
ค้า
kha (high) · ค้าขาย
รัก
rak (high) · รัก
มาก
mak (falling) · มาก
แบบฝึกหัด
คำว่า จับ เป็นคำเป็นหรือคำตาย และออกเสียงอะไร
ดูเฉลย
คำตาย เสียงเอก
อักษรต่ำ + ไม้โท ออกเสียงอะไร
ดูเฉลย
เสียงตรี
คำว่า สอง ออกเสียงอะไร
ดูเฉลย
เสียงจัตวา
บทความที่เกี่ยวข้อง
- พยัญชนะไทย 44 ตัว และไตรยางศ์ (อักษรกลาง สูง ต่ำ)
- สระภาษาไทย: สระเสียงสั้นและสระเสียงยาว
- วรรณยุกต์ไทย 5 เสียง และรูปวรรณยุกต์ 4 รูป